Je eerste huis kopen: stappenplan voor starters

Stap 1: wat kun je lenen?

Hoeveel je kunt lenen hangt vooral af van je inkomen, je vaste lasten, eventuele schulden zoals een studieschuld, het energielabel van de woning en de hypotheekrente. Een online rekentool geeft een eerste indicatie; een hypotheekadviseur rekent het precies uit en kijkt naar je hele situatie.

Een oriëntatiegesprek met een adviseur vóórdat je gaat bezichtigen is verstandig. Je weet dan wat je budget is, en je kunt sneller handelen als je een huis vindt.

Stap 2: reken op eigen geld

Je kunt in de regel maximaal 100% van de waarde van de woning lenen. De kosten koper, zoals notaris, taxatie, advies en eventuele overdrachtsbelasting, betaal je dus uit eigen geld. Reken ook op geld voor verhuizen, inrichting en eventuele overbieding boven de taxatiewaarde.

Ben je tussen 18 en 35 jaar en koop je voor het eerst een huis om er zelf te wonen, dan kun je gebruikmaken van de startersvrijstelling: je betaalt dan geen overdrachtsbelasting. In 2026 geldt die tot een woningwaarde van € 555.000. Je kunt de vrijstelling maar één keer gebruiken. Controleer de actuele voorwaarden bij de Belastingdienst.

Stap 3: bepaal wat je zoekt

• Type woning: appartement of eengezinswoning? Bij een appartement word je lid van een VvE. Zie een appartement kopen.
• Locatie: reistijd naar werk, voorzieningen, groen, geluid en veiligheid. Zie de buurt onderzoeken.
• Staat: ben je bereid te klussen, of wil je instapklaar? Een opknapper is goedkoper in aanschaf maar vraagt geld en tijd.
• Energielabel: een zuinig huis heeft lagere woonlasten, en je kunt er soms meer voor lenen. Zie het energielabel.
• Eigen grond of erfpacht? Zie een huis met erfpacht.

Stap 4: zoeken en bezichtigen

Stel zoekopdrachten in op woningsites en reageer snel op nieuw aanbod. Bereid elke bezichtiging voor door het adres vooraf uit te zoeken, en gebruik een vaste lijst met aandachtspunten. Zie de bezichtiging checklist. Overweeg een aankoopmakelaar als je weinig tijd hebt of het lastig vindt om te onderhandelen.

Stap 5: onderzoek het huis

• Zoek de openbare gegevens op: bouwjaar, energielabel, perceel, vergunningen, funderingsrisico's en de omgeving. Een woningdossier zet dit voor één adres bij elkaar.
• Laat bij twijfel een bouwkundige keuring doen.
• Vraag de vragenlijst voor de verkoper en de lijst van zaken op.
• Kijk wat vergelijkbare huizen in de buurt hebben opgebracht. Zie verkoopprijs opzoeken.

Stap 6: bieden

Bepaal vooraf je maximum en onderbouw je bod met vergelijkbare verkopen en de staat van het huis. Denk na over voorbehouden, vooral het voorbehoud van financiering. Zie hoeveel bieden op een huis en ontbindende voorwaarden.

Stap 7: koopovereenkomst tekenen

Is je bod geaccepteerd, dan tekenen jij en de verkoper de koopovereenkomst. Daarna heb je drie dagen wettelijke bedenktijd. Let op de termijnen van je voorbehouden en regel de waarborgsom of bankgarantie, meestal 10% van de koopsom. Zie koopovereenkomst en bedenktijd.

Stap 8: hypotheek rond maken

Je adviseur vraagt de hypotheek aan. Er komt een taxateur langs, de geldverstrekker beoordeelt je gegevens en je krijgt een bindend aanbod. Teken dat binnen de geldigheid en ruim vóór de datum van je financieringsvoorbehoud. Denk ook aan een opstalverzekering, die vaak verplicht is, en eventueel een overlijdensrisicoverzekering.

Stap 9: naar de notaris

Kies een notaris en kijk de conceptakten en de afrekening goed na. Kort voor de overdracht doe je een laatste inspectie. Bij de notaris teken je de akte van levering en de hypotheekakte, en krijg je de sleutels. Gefeliciteerd: je bent huiseigenaar.

Bedragen en regels in dit artikel gelden voor 2026 en kunnen veranderen. Laat je persoonlijke situatie altijd beoordelen door een onafhankelijk hypotheekadviseur.