Soorten funderingen
- Houten palen: veel gebruikt in het westen en noorden van het land tot ongeveer het midden van de twintigste eeuw. Hout is duurzaam zolang het onder water staat.
- Fundering op staal: zonder palen, direct op een draagkrachtige laag. Gevoelig voor zetting als de ondergrond zakt of uitdroogt.
- Betonnen palen: sinds de jaren zestig en zeventig de gangbare techniek in slappe bodems.
Waardoor ontstaan problemen?
Bij houten palen kan een dalende grondwaterstand leiden tot paalrot: de paalkoppen komen droog te staan en worden aangetast door schimmels. Ook bacteriën kunnen hout langzaam aantasten. Bij funderingen op staal kan uitdroging van klei of veen tot ongelijke zakking leiden, zeker na droge zomers.
Signalen in en om de woning
- Scheuren in gevels of binnenmuren, vooral schuin boven ramen en deuren.
- Klemmende deuren en ramen, scheve vloeren of dorpels.
- Een woning die zichtbaar afwijkt van de buren in hoogte of stand.
Welke openbare gegevens helpen?
Het bouwjaar, de bodemsoort, grondwatermeetpunten en eerdere bekendmakingen over funderingsherstel in de straat zijn objectieve aanknopingspunten. Sonderingen en boringen in de Basisregistratie Ondergrond beschrijven de bodemopbouw in de buurt. De Klimaateffectatlas geeft op buurtniveau een indicatie van het risico op funderingsschade.
Hoe gaat een funderingsonderzoek?
Een funderingsonderzoek begint meestal met archiefonderzoek: bouwtekeningen en eerdere rapporten uit het gemeentelijk archief. Daarna kan een specialist een inspectieput graven tot aan de fundering, de paalkoppen bekijken, houtmonsters nemen en de grondwaterstand meten. Soms worden ook de vloeren en gevels ingemeten om scheefstand vast te stellen. Een onderzoek kost doorgaans enkele duizenden euro’s; bij rijtjeshuizen is samen met de buren onderzoeken vaak efficiënter, omdat de fundering van een blok samenhangt.
Als herstel nodig is
Funderingsherstel kost al snel tienduizenden euro’s per woning. Omdat woningen in een blok op dezelfde fundering kunnen staan, gebeurt herstel vaak per blok, in overleg met buren. Er bestaan regelingen voor financiering, zoals leningen via het Fonds Duurzaam Funderingsherstel, en sommige gemeenten hebben een eigen funderingsloket. Het KCAF geeft onafhankelijke informatie over de aanpak.
Vragen bij de aankoop van een huis
- Is er ooit funderingsonderzoek of -herstel geweest aan deze woning of aan het blok? Vraag om de rapporten.
- Is er in de straat of buurt eerder funderingsherstel uitgevoerd? Bekendmakingen en de gemeente kunnen dat laten zien.
- Zijn er scheuren, klemmende deuren of scheve vloeren bekend, en zijn die hersteld?
- Neem een ontbindende voorwaarde voor een bouwkundige keuring op in de koopovereenkomst, zodat je nog kunt afzien van de koop als er ernstige gebreken blijken.
Zekerheid geeft alleen onderzoek aan de woning zelf: een funderingsonderzoek of een bouwkundige keuring. Vraag bij koop ook naar eerdere onderzoeken en naar het gemeentelijk archief.
Bronnen
In het dossier: Ondergrond
Bekijk dit voor je eigen adres.
Of blader eerst door het voorbeelddossier.