Naar inhoud
woningdata

Wonen in een monument of beschermd stadsgezicht

Een monumentale woning heeft karakter, maar er gelden ook extra regels. Het maakt uit of het gaat om een rijksmonument, een gemeentelijk monument of een woning in een beschermd stads- of dorpsgezicht.

Bijgewerkt 27 september 2026 · 1 min lezen

Rijksmonument

Rijksmonumenten zijn aangewezen door het Rijk en staan in het Rijksmonumentenregister van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Voor wijzigingen die het monument raken, zoals aan de gevel, de kap of historische interieuronderdelen, is een omgevingsvergunning nodig. Gewoon onderhoud mag meestal zonder vergunning.

Gemeentelijk monument

Een gemeente kan zelf panden aanwijzen als gemeentelijk monument. De regels staan in het omgevingsplan of een erfgoedverordening en verschillen per gemeente. Niet elke gemeente publiceert haar monumentenlijst als open data.

Beschermd stads- of dorpsgezicht

In een beschermd gezicht gaat het om het karakter van het gebied als geheel. Ook panden die zelf geen monument zijn, vallen onder strengere regels voor bijvoorbeeld gevels, dakkapellen en kozijnen.

Steun voor eigenaren

Voor onderhoud aan rijksmonumenten bestaan subsidies en laagrentende leningen. Actuele regelingen vind je bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en het Nationaal Restauratiefonds.

Bronnen

In het dossier: Monument

Bekijk dit voor je eigen adres.

Of blader eerst door het voorbeelddossier.

Verder lezen